Czy certyfikat ISO 27001 wystarczy, żeby spełnić wymagania ustawy o KSC?

Michał Rutkowski • dla zarządów i osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo informacji • opublikowano 21 listopada 2026 • 15 min czytania

Krótka odpowiedź

Sam certyfikat nie wystarczy. Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC) nie wymaga certyfikatu ISO 27001 i nie wiąże z nim skutku spełnienia obowiązków. Podmiot kluczowy lub ważny wdraża system zarządzania bezpieczeństwem informacji (SZBI) z art. 8 ust. 1 w systemach wykorzystywanych w procesach wpływających na świadczenie usługi. SZBI ma zapewnić m.in. szacowanie ryzyka, środki z czternastu obszarów i zarządzanie incydentami. Dostawcy z art. 8b ust. 1, np. usług chmurowych, oraz dostawcy usług zaufania stosują w SZBI także rozporządzenie 2024/2690. Podmiot ważny będący podmiotem publicznym i niektóre inne podmioty ważne stosują zamiast art. 8 ust. 1 załącznik nr 4 do ustawy. W sektorze bankowości i infrastruktury rynków finansowych przepisy o SZBI i zgłaszaniu poważnych incydentów stosuje się tylko w zakresie z art. 8i. System zgodny z normą może być podstawą SZBI, jeżeli obejmuje systemy objęte obowiązkiem i wymagania stosowane przez podmiot. Certyfikat ISO 27001 nie potwierdza też wykonania obowiązków spoza art. 8, m.in. zgłaszania incydentów poważnych do CSIRT, obowiązków kierownika i audytu z art. 15 w podmiocie kluczowym. Obowiązki z rozdziału 3 ustawy (w tym SZBI) podmiot kluczowy lub ważny wdraża w 12 miesięcy od spełnienia przesłanek, a podmiot kluczowy przeprowadza pierwszy audyt z art. 15 w 24 miesiące. Przy przesłankach spełnionych 3 kwietnia 2026 r. terminy mijają 3 kwietnia 2027 r. i 3 kwietnia 2028 r. Od 3 października 2026 r. dawny operator usługi kluczowej zgłasza incydenty poważne według nowych zasad. Według ministra, jeżeli jest podmiotem kluczowym i wykonał audyt, kolejny przeprowadza w 3 lata od ostatniego raportu.

Dlaczego certyfikat nie przesądza o zgodności z ustawą

Ustawa o KSC w art. 8 ust. 1 nie odwołuje się do żadnej normy. Opisuje system, który ma zapewnić pięć elementów. Są to systematyczne szacowanie ryzyka i zarządzanie nim, środki proporcjonalne do oszacowanego ryzyka oraz zbieranie informacji o cyberzagrożeniach i podatnościach. Dochodzą do nich zarządzanie incydentami oraz środki zapobiegające incydentom i ograniczające ich wpływ. Certyfikat ISO 27001 potwierdza zgodność systemu z normą ISO/IEC 27001, a nie z ustawą.

Norma nie jest jednak obca przepisom. Według Ministra Cyfryzacji polityki tematyczne z art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. a to te, o których mowa w normie ISO 27001 (pyt. 3.3). Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/2690 opiera wymogi dla dostawców m.in. usług chmurowych i usług zaufania na normach takich jak ISO/IEC 27001 i 27002 (motyw 3). Według ministra można też wykorzystać i dostosować dokumentację systemu wdrożonego według standardu. Minister zastrzega, że cyberbezpieczeństwo ma być realne, a nie papierowe (pyt. 3.6 i 3.7).

Ustawa przewiduje zestawienie wymogów dokumentów normalizacyjnych, „których wykonywanie realizuje obowiązki” z ustawy (art. 45 ust. 3). Minister opublikował je 10 września 2026 r. i umieścił w nim normę PN-EN ISO/IEC 27001:2023 z przypisaniem do obszarów zarządzania ryzykiem i bezpieczeństwa systemów.

Według ministra zestawienie ma charakter pomocniczy i informacyjny i nie jest źródłem prawa. W słowniczku zestawienie przy opisie normy certyfikowalnej podaje, że certyfikacja może stanowić dowód zgodności. Na początku tabeli minister zastrzega jednak, że wdrożenie normy nie zwalnia podmiotu z obowiązku realizacji wymagań ustawy. Raport z konsultacji dodaje, że wdrożenie normy lub standardu albo certyfikat odnoszący się wyłącznie do części obowiązków nie zwalnia z pozostałych wymagań.

Co trzeba ustalić, zanim uznacie certyfikat za podstawę SZBI

Odpowiedź dla konkretnej organizacji zależy od pięciu ustaleń. Trzy dotyczą samego SZBI, a dwa obowiązków spoza art. 8 i audytu z art. 15.

Który zestaw wymagań stosuje wasz podmiot

Podmiot kluczowy lub ważny stosuje art. 8 ust. 1, a grupy opisane niżej mają uzupełnienia albo wyjątki. Rada Ministrów może wydać rozporządzenie ze szczegółowymi wymaganiami dla SZBI w danym rodzaju działalności (art. 8a). Do 21 listopada 2026 r. takiego rozporządzenia nie wydała.

Dostawcy z art. 8b ust. 1 stosują w ramach SZBI z art. 8 ust. 1 środki z załącznika do rozporządzenia 2024/2690. Należą do nich m.in. dostawcy usług DNS, chmurowych i zarządzanych. Według ministra ustawie podlega też spółka świadcząca usługi zarządzane w zakresie cyberbezpieczeństwa tylko spółkom z grupy (pyt. 3.34). Według ministra dostawcy ci stosują środki tylko w zakresie działalności objętej rozporządzeniem, a nie w całym podmiocie (pyt. 3.47). Motyw 3 rozporządzenia wskazuje normy, ale wiążą wymogi załącznika. Wymóg z klauzulą „w stosownych przypadkach” lub „w zakresie, w jakim jest to możliwe” dostawca może uznać za niewłaściwy, niemający zastosowania lub niewykonalny i dokumentuje wtedy zrozumiale uzasadnienie (art. 2 ust. 2 rozporządzenia). Pozostałe podmioty kluczowe lub ważne stosują środki z aktów wykonawczych Komisji wydanych dla ich rodzaju podmiotu (art. 8b ust. 2). Dla dostawców usług zaufania takim aktem jest to samo rozporządzenie 2024/2690. Podmioty o dużym lub krytycznym wpływie z podsektora energii elektrycznej stosują dodatkowo rozporządzenie 2024/1366 (art. 8b ust. 3).

Podmiot ważny będący podmiotem publicznym nie stosuje art. 8 ust. 1. Nie każdy podmiot publiczny jest jednak podmiotem ważnym. Starostwo powiatowe jest podmiotem kluczowym. Urząd gminy jest nim, jeżeli na 1 stycznia danego roku zatrudnia na podstawie umowy o pracę co najmniej 50 osób w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy (art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. d i załącznik nr 1). Załącznik nr 4 dotyczy też niektórych innych podmiotów ważnych, np. uczelni niebędącej organizacją badawczą, w zakresie zadań publicznych realizowanych z wykorzystaniem systemów informacyjnych. Taki podmiot wdraża w systemach, które kontroluje, SZBI spełniający wymogi z załącznika nr 4 do ustawy (art. 8 ust. 3). Część I załącznika ma 18 obowiązkowych pozycji, a część II jest fakultatywna. Część III nakazuje przegląd systemu co najmniej raz w roku albo bezzwłocznie po zdarzeniach w niej wskazanych, a część IV dokumentowanie działań. Według ministra załącznik nr 4 przeznaczono dla podmiotów ważnych będących podmiotami publicznymi, a podmioty kluczowe realizują pełny zakres wymagań z art. 8 (pyt. 3.39). Według ministra taki podmiot ważny formalnie nie musi szacować ryzyka w SZBI, choć może to robić. Minister przypomina jednak, że analizy ryzyka wymagają inne przepisy, np. o ochronie danych osobowych (pyt. 3.15). Dokumentacja z art. 10 obejmuje też szacowanie ryzyka dla obiektów infrastruktury (art. 10 ust. 3 pkt 2 lit. c).

Do podmiotów z sektora bankowości i infrastruktury rynków finansowych nie stosuje się przepisów ustawy o SZBI i zgłaszaniu poważnych incydentów, z wyjątkami wymienionymi w art. 8i ust. 1. Wśród wyjątków są szacowanie ryzyka i zarządzanie nim oraz podstawowe zasady cyberhigieny (art. 8 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. j). Obowiązki kierownika z art. 8c–8f stosuje się w tym sektorze odpowiednio (art. 8i ust. 2). Do wyjątków nie należą art. 10, 14 i 15. Nie należy do nich też art. 11 ust. 1 pkt 3–4c. Według ministra pierwszeństwo mają tu przepisy unijne o operacyjnej odporności cyfrowej (pyt. 14.2). Bank, który sam świadczy np. usługi zarządzane, podlega w tym zakresie ustawie jak inni dostawcy (pyt. 14.13).

Czy certyfikat ISO 27001 obejmuje wszystkie systemy z art. 8

Ustawa wyznacza zakres SZBI przez usługę. System ma objąć systemy informacyjne wykorzystywane w procesach wpływających na świadczenie usługi (art. 8 ust. 1). Według ministra należy przeanalizować procesy świadczenia usług i zidentyfikować systemy wykorzystywane w procesach mających wpływ na ich świadczenie. Systemy w pełni odseparowane od usługi nie podlegają obowiązkowi. Do SZBI trzeba natomiast włączyć systemy niezbędne do jej świadczenia, na przykład księgowe w podmiocie publicznym (pyt. 3.4). Każdy podmiot publiczny ujmuje w SZBI także system dostarczany przez inny podmiot publiczny, np. rejestr publiczny, w zakresie swoich kompetencji (art. 8 ust. 4).

Zakres systemu zgodnego z normą określa organizacja. Jednostka certyfikująca ocenia uzasadnienie zakresu, ale ustawa nie każe jej sprawdzać, czy zakres obejmuje systemy z art. 8 ust. 1. W praktyce bywa węższy niż zakres z art. 8 ust. 1. Obejmuje na przykład jedną lokalizację albo jedną usługę, a pomija systemy sterowania. Certyfikat wystawiony na grupę może obejmować spółkę zależną. Gdy ta spółka sama jest podmiotem kluczowym lub ważnym, obowiązki ciążą na niej. Wykazuje wtedy SZBI obejmujący jej systemy, decyzje swojego zarządu i własne zgłoszenia. Trzeba więc porównać dokument zakresu tego systemu, a nie sam certyfikat, z listą systemów wykorzystywanych w procesach wpływających na świadczenie usługi. Systemy z tej listy, których dokument zakresu nie obejmuje, też trzeba objąć SZBI.

Czy SZBI pokrywa czternaście obszarów z art. 8

Podmiot, który stosuje art. 8 ust. 1, wdraża środki obejmujące „w szczególności” czternaście obszarów (art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. a–n). Należą do nich m.in. bezpieczeństwo łańcucha dostaw, plany ciągłości działania i monitorowanie systemu w trybie ciągłym. O głębokości środka decyduje oszacowane ryzyko. Ustawa każe uwzględnić też m.in. najnowszy stan wiedzy, koszty wdrożenia oraz skutki społeczne i gospodarcze. Według ministra nie wskazuje przy tym konkretnych klas systemów teleinformatycznych ani rozwiązań technicznych (pyt. 3.42).

Warto zacząć od metodyki szacowania ryzyka. W wielu systemach skala skutków mierzy tylko straty samej organizacji, a środki z art. 8 ust. 1 pkt 2 mają uwzględniać także skutki społeczne i gospodarcze. Najprościej dodać je do kryteriów ryzyka i powtórzyć szacowanie dla systemów z zakresu ustawy.

W systemie zgodnym z normą zabezpieczenia wynikają z postępowania z ryzykiem. Deklaracja stosowania wskazuje zabezpieczenia niezbędne, uzasadnienie ich włączenia i stan wdrożenia. Uzasadnia też wyłączenie pozostałych zabezpieczeń z załącznika A normy. Do deklaracji można dopisać zabezpieczenia spoza normy, w tym środki wymagane tylko przez ustawę. Deklarację i plan postępowania z ryzykiem warto zestawić z czternastoma obszarami i z pozostałymi czterema elementami z art. 8 ust. 1. Przy każdym obszarze organizacja powinna umieć wskazać przyjęty środek i jego uzasadnienie.

Część wymagań pochodzi z samej ustawy. Norma ich nie nazywa. Przy łańcuchu dostaw podmiot uwzględnia wyniki skoordynowanej oceny bezpieczeństwa Grupy Współpracy i wyniki postępowania w sprawie dostawcy wysokiego ryzyka (art. 8 ust. 2 pkt 3 i 4).

Obowiązki spoza art. 8, które trzeba sprawdzić osobno

Ustawa nakłada też obowiązki spoza art. 8 ust. 1, często z własnymi terminami i adresatami, m.in. te z tabeli. Norma wymaga ustalenia wymagań prawnych istotnych dla systemu. W mojej ocenie pominięcie ustawy wśród wymagań prawnych podmiotu kluczowego lub ważnego audytor powinien wykazać jako niezgodność. Audyt certyfikacyjny bada jednak na próbie zdolność systemu do spełnienia wymagań, a nie wykonanie każdego obowiązku ustawy.

W sektorze bankowości i infrastruktury rynków finansowych wyjątki z art. 8i ust. 1 obejmują obowiązki z tabeli wynikające z art. 7c i 9. Art. 8d–8f stosuje się tam odpowiednio (art. 8i ust. 2).

ObowiązekPodstawaKogo dotyczyWyjątki i ograniczenia
Wniosek o wpis do wykazu w 6 miesięcy od spełnienia przesłanek i wniosek o zmianę danych w 14 dni od zmianyart. 7c ust. 1 i 3podmiot kluczowy lub ważnypodmioty spełniające przesłanki 3 kwietnia 2026 r. składały wniosek według harmonogramu ministra (art. 33 ust. 3 nowelizacji), co według ministra oznaczało termin do 3 października 2026 r. (pyt. 3.1); dawnych operatorów usług kluczowych minister wpisuje z urzędu (art. 34 ust. 2 nowelizacji)
Co najmniej dwie osoby do kontaktów z podmiotami krajowego systemu cyberbezpieczeństwaart. 9 ust. 1 pkt 1podmiot kluczowy lub ważnyjedna osoba wystarczy w mikro- i małym przedsiębiorcy oraz w podmiocie ważnym będącym podmiotem publicznym (art. 9 ust. 2 i 3)
Informacje dla użytkowników usługi i kanał zgłoszeń, korzystanie z systemu S46 po wpisie do wykazuart. 9 ust. 1 pkt 2–4podmiot kluczowy lub ważny—
Dokumentacja normatywna i operacyjna, m.in. obok dokumentacji SZBI dokumentacja ochrony infrastruktury i dokumentacja technicznaart. 10 ust. 1–4podmiot kluczowy lub ważny—
Nadzór nad dokumentacją, przechowywanie co najmniej 2 lata od wycofania z użytkowania lub zakończenia świadczenia usługi i protokół brakowaniaart. 10 ust. 6–8podmiot kluczowy lub ważnyart. 10 ust. 7 nie stosuje się do podmiotów podlegających ustawie o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
Klasyfikacja incydentu według progów i wczesne ostrzeżenie niezwłocznie, najpóźniej w 24 godziny od wykryciaart. 11 ust. 1 pkt 3 i 4podmiot kluczowy lub ważnydostawcy z rozporządzenia 2024/2690 stosują progi określone w tym rozporządzeniu (art. 11 ust. 4); podmiot ważny będący podmiotem publicznym nie przekazuje wczesnego ostrzeżenia (art. 12c)
Zgłoszenie (niezwłocznie, najpóźniej w 72 godziny od wykrycia) i sprawozdanie końcowe w miesiąc od zgłoszenia, oba przekazywane do CSIRT przez system S46art. 11 ust. 1 pkt 4a i 4c oraz ust. 2podmiot kluczowy lub ważnydostawca usług zaufania zgłasza incydent poważny w 24 godziny (art. 11 ust. 1a); podmiot ważny będący podmiotem publicznym przekazuje tylko zgłoszenie (art. 12c); gdy obsługa trwa dłużej, w terminie sprawozdania końcowego przekazuje się sprawozdanie z postępu, a końcowe w miesiąc od zakończenia obsługi (art. 12b); dawni operatorzy usług kluczowych stosują nowe zasady od 3 października 2026 r. (art. 33 ust. 4 nowelizacji)
Informowanie użytkowników o incydencie poważnym oraz o środkach zapobiegawczych przy poważnym cyberzagrożeniuart. 11 ust. 2a i 2bpodmiot kluczowy lub ważnyo incydencie, gdy ma niekorzystny wpływ na świadczenie usług; o samym cyberzagrożeniu, jeżeli nie zwiększy to ryzyka
Decyzje o SZBI, planowanie adekwatnych środków finansowych oraz przydział zadań z nadzorem nad ich wykonaniemart. 8d pkt 1–3kierownik podmiotu—
Szkolenie raz w roku kalendarzowym z udokumentowanym udziałemart. 8ekierownik podmiotu oraz osoba, której powierzono jego obowiązki w zakresie cyberbezpieczeństwawedług ministra, jeżeli podmiot spełniał przesłanki 3 kwietnia 2026 r., pierwsze szkolenie kierownika musi się odbyć najpóźniej w 2027 r. (pyt. 3.46)
Informacja z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności za przestępstwa przeciwko ochronie informacji przed rozpoczęciem zadań z art. 8 lub 11art. 8fosoba realizująca te zadania przedstawia informację, a kierownik dopuszcza ją do zadań po otrzymaniu tej informacjiwymagania uznaje się za spełnione, jeżeli osoba ma ważne poświadczenie bezpieczeństwa o klauzuli „poufne” lub wyższej (art. 8f ust. 3); według ministra obowiązek nie obejmuje personelu dostawców (pyt. 3.48)
Wewnętrzne struktury odpowiedzialne za cyberbezpieczeństwo lub umowa z dostawcą usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa do zadań z art. 8 oraz 9–13art. 14podmiot kluczowy lub ważnywedług ministra spójnik „lub” pozwala też zlecić dostawcy tylko część zadań, a resztę wykonywać samodzielnie (pyt. 3.19)

Czy audyt do certyfikatu ISO 27001 zastąpi audyt z art. 15

Podmiot kluczowy przeprowadza na własny koszt audyt bezpieczeństwa systemu informacyjnego wykorzystywanego w procesie świadczenia usługi. Robi to co najmniej raz na 3 lata, licząc od dnia sporządzenia i podpisania raportu z ostatniego audytu przez audytorów, którzy go przeprowadzili (art. 15 ust. 1). Kopię raportu przedstawia organowi w 3 dni robocze od jego otrzymania (art. 15 ust. 1a). Niezależnie od tego cyklu organ może decyzją nakazać zewnętrzny audyt podmiotowi kluczowemu w każdym czasie, a podmiotowi ważnemu w przypadku incydentu poważnego lub innego naruszenia przepisów ustawy (art. 15 ust. 1b).

Minister wyjaśnia, że audyt z art. 15 sprawdza zgodność z przepisami ustawy (pyt. 9.1). Minister uważa też, że audyt powinien objąć cały system informacyjny podmiotu, choć art. 15 ust. 1 mówi o systemie wykorzystywanym w procesie świadczenia usługi. Uzasadnia to tym, że przez powiązania inne elementy mogą wpłynąć na kluczową działalność podmiotu. Raport z audytu prowadzonego tylko według normy nie zastąpi więc raportu z art. 15, nawet gdy obejmuje te same systemy. Ustawa nie zakazuje połączenia audytu z art. 15 z audytem według normy. Połączony audyt przeprowadza wtedy podmiot uprawniony z art. 15 ust. 2, z zachowaniem ust. 2a, a raport ocenia wykonanie przepisów ustawy. W grupie kapitałowej każdy podmiot kluczowy ma własny cykl audytu i własny raport, który przekazuje swojemu organowi.

Audyt z art. 15 przeprowadza jednostka oceniająca zgodność akredytowana w zakresie właściwym do ocen bezpieczeństwa systemów informacyjnych. Może go przeprowadzić także co najmniej dwóch audytorów z kwalifikacjami z art. 15 ust. 2 pkt 2. Trzecią drogą jest CSIRT sektorowy, jeżeli jego audytorzy spełniają te same warunki (art. 15 ust. 2 pkt 3). Na liście certyfikatów audytorów jest certyfikat audytora wiodącego systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji według normy PN-EN ISO/IEC 27001. Musi go wydać jednostka akredytowana zgodnie z ustawą o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku w zakresie certyfikacji osób (pkt 3 załącznika do rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z 12 października 2018 r.).

Audytorem nie może być osoba, która realizuje w podmiocie audytowanym zadania z art. 8 oraz art. 9–13. Wyłączona jest też osoba, która realizowała je w roku przed rozpoczęciem audytu (art. 15 ust. 2a). Według ministra audyt może być wewnętrzny (pyt. 9.1), ale to ograniczenie obowiązuje także wtedy. Minister opisuje je jako wyłączenie osoby, która realizuje lub w roku przed rozpoczęciem audytu realizowała zadania z zakresu SZBI oraz zgłaszania incydentów (pyt. 9.4). W mojej ocenie dotyczy to audytora wewnętrznego SZBI, bo wykonuje ocenę skuteczności środków objętą art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. h. Można też uznać audyt wewnętrzny za funkcję kontrolną spoza art. 8. Niezależnie od odczytu bezpieczniej nie powierzać audytu z art. 15 osobom, które prowadzą albo w roku przed jego rozpoczęciem prowadziły audyty wewnętrzne SZBI.

W mojej ocenie akredytacja do certyfikacji SZBI nie przesądza, że audyt z art. 15 mieści się w zakresie akredytacji z art. 15 ust. 2 pkt 1. Przeciwny pogląd wskazuje, że przepis nie wymaga innej normy akredytacji. Przed zleceniem warto poprosić jednostkę o zakres akredytacji albo oprzeć audyt na audytorach z art. 15 ust. 2 pkt 2. Jednostka certyfikująca nie może też prowadzić audytów wewnętrznych u swoich klientów, więc warto zapytać, jak oceni zlecenie audytu z art. 15 pod kątem bezstronności.

Dostawcy stosujący rozporządzenie 2024/2690 przeprowadzają też niezależne przeglądy w zaplanowanych odstępach oraz po poważnych incydentach lub istotnych zmianach w działalności lub poziomie ryzyka (pkt 2.3.4 załącznika). Gdy przegląd prowadzą pracownicy podmiotu, między przeglądającym a personelem przeglądanego obszaru nie może zachodzić podległość służbowa. Podmiot, którego wielkość na to nie pozwala, wprowadza inne gwarancje bezstronności (pkt 2.3.2).

Od kiedy obowiązują te wymagania

Podmiot kluczowy lub ważny wdraża obowiązki z rozdziału 3 ustawy, w tym SZBI, w terminie 12 miesięcy od spełnienia przesłanek uznania za taki podmiot (art. 16 pkt 1). Podmioty, które spełniały przesłanki w dniu wejścia w życie nowelizacji, mają czas do 3 kwietnia 2027 r. (art. 33 ust. 1 nowelizacji; pyt. 3.1). Terminy liczy się od spełnienia przesłanek, a nie od wpisu do wykazu (pyt. 3.32).

Pierwszy audyt z art. 15 podmiot kluczowy przeprowadza w 24 miesiące od spełnienia przesłanek (art. 16 pkt 2). Dla podmiotów, które w dniu wejścia w życie nowelizacji spełniały przesłanki uznania za podmiot kluczowy, termin mija 3 kwietnia 2028 r. (art. 33 ust. 2 nowelizacji; pyt. 3.1). Dawni operatorzy usług kluczowych stosują dotychczasowy SZBI do czasu wdrożenia systemu zgodnego z nowym art. 8 (art. 33 ust. 6 nowelizacji). Jeżeli wykonali audyt, nie stosuje się do nich terminu pierwszego audytu z art. 16 pkt 2 (art. 25 nowelizacji). Według ministra zachowują dotychczasowy cykl. Na przykład po audycie z maja 2024 r. kolejny wypada najpóźniej w maju 2027 r. Jeżeli audyt z tego cyklu wypada w okresie dostosowawczym, obejmuje wymogi dotychczasowego SZBI (pyt. 9.5).

Co certyfikat ISO 27001 daje w praktyce

Certyfikat ISO 27001 ma realną wartość. Certyfikowana organizacja ma udokumentowane szacowanie ryzyka, audyty wewnętrzne, przeglądy zarządzania i działania korygujące. Art. 8 nie nazywa audytów wewnętrznych ani działań korygujących. U dostawców stosujących rozporządzenie 2024/2690 ich odpowiednikiem są niezależne przeglądy i działania naprawcze z pkt 2.3. Kierownik decyduje jednak o przeglądzie SZBI (art. 8d pkt 1), a środki obejmują polityki i procedury oceny skuteczności (art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. h). Mechanizmy normy pomagają oba wymogi wykazać.

Zapamiętaj

Warto nie budować drugiego systemu obok certyfikowanego, tylko wpisać ustawę do jego wymagań prawnych.

Jeden system to jeden audyt wewnętrzny i jeden przegląd zarządzania.

Organ może wystąpić o przedstawienie dowodów realizacji wymogów z art. 8 ust. 1 (art. 53 ust. 2 pkt 6 i ust. 17). Według ministra liczy się udowodnienie stosowania przepisów ustawy, a nie formalnie poprawne dokumenty (pyt. 11.6). Certyfikat może być jednym z tych dowodów, ale nie zastąpi pozostałych. Jego wartość zależy od akredytacji jednostki, ważności certyfikatu i zakresu.

Co powinien wiedzieć zarząd?

Kierownik podmiotu kluczowego lub ważnego ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków wymienionych w art. 8c ust. 1, m.in. z art. 8, art. 9–12b i art. 15. Odpowiada także wtedy, gdy powierzył część obowiązków albo wszystkie innej osobie za jej zgodą (art. 8c ust. 3). Gdy kierownikiem jest organ wieloosobowy i nie wskazano osoby odpowiedzialnej, odpowiadają wszyscy jego członkowie (art. 8c ust. 2). Certyfikat ISO 27001 tej odpowiedzialności nie przenosi na jednostkę certyfikującą ani na pełnomocnika do spraw systemu.

Ustawa nie wymaga powołania pełnomocnika do spraw SZBI, często spotykanego w systemach certyfikowanych (pyt. 3.44). Kierownik podejmuje decyzje o SZBI na każdym etapie, od przygotowania i wdrażania po przegląd i nadzór (art. 8d pkt 1). Planuje też adekwatne środki finansowe (art. 8d pkt 2). Kierownikiem w rozumieniu ustawy jest kierownik jednostki według ustawy o rachunkowości, np. w spółce kapitałowej zarząd. W jednostce sektora finansów publicznych jest nim kierownik tej jednostki według ustawy o finansach publicznych (art. 2 pkt 8a). W systemie certyfikowanym przegląd zarządzania prowadzi często dyrektor pionu objętego zakresem, a w grupie spółka dominująca. Nie zastępuje to decyzji zarządu każdej spółki objętej ustawą. Warto więc prowadzić przegląd z udziałem kierownika podmiotu i zapisywać w nim decyzje z art. 8d pkt 1 i 2.

Wnioski i dalsze kroki

Różnica między systemem certyfikowanym a ustawą dotyczy głównie zakresu, obowiązków spoza art. 8 i audytu z art. 15.

  1. Ustal, które spółki lub jednostki są podmiotami kluczowymi lub ważnymi, czy mają wpis w wykazie i który zestaw wymagań stosuje każda z nich. W bankowości i infrastrukturze rynków finansowych przepisy o SZBI i zgłaszaniu poważnych incydentów stosuj w działalności finansowej w zakresie z art. 8i.
  2. Wyznacz systemy wykorzystywane w procesach wpływających na świadczenie usługi i porównaj je z dokumentem zakresu systemu certyfikowanego.
  3. Przedstaw różnice kierownikowi. Zapisz jego decyzje o uzupełnieniu SZBI i zakresie certyfikacji. Osobno zapisz budżet i przydział zadań.
  4. Podmiot stosujący załącznik nr 4 zestawia system z 18 pozycjami części I i dopisuje do przeglądu sytuacje z części III. Pozostałe podmioty dostosowują kryteria ryzyka, powtarzają szacowanie dla systemów z zakresu ustawy i zestawiają deklarację stosowania z art. 8, a dostawcy także z załącznikiem do rozporządzenia 2024/2690.
  5. Wdróż procedury z art. 8f, 9 i 11, zapewnij struktury lub umowę z art. 14 i przećwicz zgłoszenie incydentu poważnego. Uzupełnij dokumentację z art. 10 i przeprowadź oraz udokumentuj szkolenie z art. 8e.
  6. Przeprowadź audyt wewnętrzny SZBI obejmujący wymagania ustawy oraz przegląd zarządzania z udziałem kierownika.
  7. W podmiocie kluczowym ustal termin pierwszego audytu z art. 15 albo kolejnego audytu w dotychczasowym cyklu. Audytorów dobierz według art. 15 ust. 2 i 2a.

Materiały powiązane

Źródła

  • Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, tekst ujednolicony ze stanem na 9 listopada 2026 r. — art. 2 pkt 8a, art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. d, art. 7c, art. 8–8f, art. 8i ust. 1 i 2, art. 9–12c, art. 14–16, art. 45 ust. 3, art. 53 ust. 2 pkt 6 i ust. 17 oraz załączniki nr 1 i 4 — isap.sejm.gov.pl.
  • Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2026 poz. 252 — art. 25, art. 33 ust. 1–4 i 6, art. 34 ust. 2 oraz art. 49 — isap.sejm.gov.pl.
  • Rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 12 października 2018 r. w sprawie wykazu certyfikatów uprawniających do przeprowadzenia audytu, Dz.U. 2018 poz. 1999 — pkt 3 załącznika — isap.sejm.gov.pl.
  • Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/2690 z dnia 17 października 2024 r. — motyw 3, art. 2 i załącznik — eur-lex.europa.eu.
  • Minister Cyfryzacji, Krajowy system cyberbezpieczeństwa — pytania i odpowiedzi do nowelizacji ustawy o KSC, aktualizacja z października 2026 r. — pyt. 3.1, 3.3, 3.4, 3.6, 3.7, 3.15, 3.19, 3.32, 3.34, 3.39, 3.42, 3.44, 3.46, 3.47, 3.48, 9.1, 9.4, 9.5, 11.6, 14.2 i 14.13 — cyber.gov.pl.
  • Minister Cyfryzacji, Zestawienie wymogów dokumentów normalizacyjnych na podstawie art. 45 ust. 3 ustawy o KSC, opublikowane 10 września 2026 r., z raportem z konsultacji publicznych z 8 września 2026 r. — gov.pl.

Sprawdźmy, czego wasz certyfikat nie obejmuje

Certyfikat ISO 27001 to dobry punkt wyjścia, jeżeli wiadomo, gdzie kończy się jego zakres. Wsparcie w przygotowaniu do NIS2 i KSC obejmuje porównanie zakresu i deklaracji stosowania z art. 8 ustawy oraz listę uzupełnień z terminem właściwym dla podmiotu.

Autor

Michał Rutkowski — LabLogic. Łączy perspektywę prawną, organizacyjną i technologiczną w pracy z zarządami średnich i dużych organizacji: wsparcie i pełnienie funkcji IOD/DPO, przygotowanie do NIS2 i KSC, reakcja na incydenty, audyty i szkolenia. Kontakt: M.Rutkowski@LabLogic.pl · LinkedIn

Materiał ma charakter ogólny i edukacyjny. Nie stanowi indywidualnej opinii prawnej ani rekomendacji dla konkretnej organizacji. Zakres obowiązków należy ocenić z uwzględnieniem jej sytuacji.

Stan prawny: listopad 2026.

Przewijanie do góry